काठमाडाैं । उपप्रधान तथा परराष्ट्रमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले रुसी सेनामा संलग्न भएका र युक्रेनमा बन्दी बनाइएका नेपालीलाई नेपाल फर्काउन सरकार क्रियाशील रहेकाे बताउनुभएकाे छ ।
प्रतिनिधि सभाको सोमबारको बैठकमा सांसद्ले उठाएका प्रश्नको जवाफ दिने क्रममा परराष्ट्रमन्त्री श्रेष्ठले केही मित्र राष्ट्रकाे राष्ट्रिय सेना बाहेक अन्य विदेशी सेनामा नेपाली भर्ना हुन दिने नेपाल सरकारकाे नीति नभएकाे कुरा अन्य राष्ट्रलाई स्पष्ट गराएकाे बताउनुभयाे ।
रुसी सेनामा नेपाली नागरिक भर्ना भएका, युक्रेनसँगकाे रुसकाे युद्धमा प्रयाेग भएकाे, कतिपयले जीवन गुमाएकाे, कतिपय घाइते भएकाे, युक्रेनमा बन्दी भएकाे खबरले आफूहरु अन्त्यत दु:ख र पीडामा रहेकाे उहाँले बताउनुभयाे ।
रुसी सेनामा नेपालीहरुकाे ज्यान गएकाे विषयमा औपचारिक जानकारी भएपछि नेपाल सरकारले रुसी सरकारलाई विभिन्न अनुराेध गरेकाे मन्त्री श्रेष्ठले बताउनुभयाे । नेपाली नागरिकलाई रुसी सेनामा भर्ना नगर्न र भर्ना गरेका नेपालीलाई तत्काल नेपाल फर्काउन रुस सरकारलाई आग्रह गरिएकाे उहाँले बताउनुभयाे । 'रुसी सेनामा भर्ना भइ निधन भएका नेपाली नागरिककाे शव नेपाल पठाउने, घाइते तथा मृत्यु भएकाका पीडित परिवारलाई क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउने, रुसी सेनामा भर्ना भएका नेपालीकाे संख्या, घाइते र उनीहरुकाे अवस्थाबारे जानकारी माग्ने, नेपाली नागरिकलाई रुसी सेनामा भर्ना नगर्न र भर्ना गरेका नेपालीलाई तत्काल नेपाल फर्काउने, युक्रेनमा युद्धबन्दी भएका नेपाली नागरिकाे शीघ्र रिहाइका पहल गर्ने हाम्रा स्पष्ट अडान हुन्, यसबारे हामीले रुसलाई अनुराेध गरेका छाैं'- उहाँले भन्नुभयाे ।
आफूले नेपालमा रुसी राजदूतसँग भेटवार्ता गरी नेपालीलाई रुसी सेनामा भर्ना नलिन, सम्झाैता खारेज गर्न, शव नेपाल पठाउन, क्षतिपूर्ति दिन लगायत माथि भनेका मुद्दामा अनुराेध गरेकाे मन्त्री श्रेष्ठले बताउनुभयाे ।
तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री एनपी साउदले रुसी विदेशमन्त्रीलाई भेटेर यसबारे नेपालकाे चिन्ता र चासाे राख्नुभएकाे समेत उहाँले बताउनुभयाे ।
मस्कोस्थित नेपाली राजदूतले पटकपटक रुसी विदेश मन्त्रालयका समकक्षीसँग कुरा गरेर यी विषयमा कुरा गर्नुभएकाे परराष्ट्रमन्त्री श्रेष्ठले बताउनुभयाे । बर्लिनस्थित नेपाली राजदूतले युक्रेनी राजदूतसँग पनि युक्रेनी नियन्त्रणमा रहेका नेपालीकाे रिहाइकाे सम्बन्धमा कुरा गर्नुभएकाे उहाँले बताउनुभयाे ।
रुससँग संवादको परिणामस्वरुप क्षतिपूर्ति र बीमा रकम दिने प्रक्रिया अगाडि बढेको परराष्ट्रमन्त्री श्रेष्ठले बताउनुभयाे । रुसी सेनाबाट नेपालीको करार रद्द गर्न रुससँग सैद्धान्तिक सहमति भएकाे पनि उहाँले बताउनुभयाे । 'रुसी सरकारले मृतकका परिवारलाई क्षतिपूर्ति एवं बीमा रकम दिने प्रक्रिया प्रारम्भ गरेकाे छ, उपयुक्त बैंकिङ माध्यम निर्धारण गर्न क्षतिपूर्तिकाे रकम एवं बीमा रकम मस्कोस्थित नेपाली राजदूतको खातामा जम्मा गरी कन्सुलर सेवा विभागमार्फत पीडित परिवारलाई उपलब्ध हुनेछ, रुसी विदेश मन्त्रालयले रुसी सेनामा भर्ना भएका नेपालीहरुमध्ये घरु फर्कन चाहानेलाई करार रद्ध गर्न सहयाेग गर्नेबारे आफ्नाे सैद्धान्तिक सहमति रहेकाे जानकारी गराएकाे, तर त्यसकाे मोडालिटी तय हुन बाँकी छ, यसका लागि नेपाली दूतावासले निरन्तर फ्लाेअफ गरिरहेकाे छ'- उहाँले भन्नुभयाे ।
युक्रेनमा बन्दी भएका युद्धबन्दीका बारेमा मन्त्रालयले पहिला नै नामहरू सार्वजनिक गरिसकेको भन्दै मन्त्री श्रेष्ठले हिजोमात्र रुसी सेनामा कार्यरत रहेको अवस्थामा युक्रेनमा बन्दी बनाइएकामध्ये पाँच जनाको नाम र फोटो फेरि सार्वजनिक भएकाे बताउनुभयाे । नेपाल सरकारको निरन्तर कूटनीतिक प्रयासपछि यो सम्भव भएको भन्दै उहाँले मन्त्रालय यथाशीघ्र उहाँहरूलाई नेपाल फर्काउनका लागि उच्च प्राथमिकताका साथ क्रियाशील रहेकाे बताउनुभयाे ।
यसका लागि सम्भव भएका सबै पक्रिया अबलम्बन गरिएकाे मन्त्री श्रेष्ठले बताउनुभयाे ।
