सम्बन्धन र डिग्रीको मान्यतामाथि पूर्वविद्यार्थीका गम्भीर प्रश्न, कलेजका कर्मचारीकै जवाफ–‘म पनि नयाँ हुँ, धेरै कुरा थाहा छैन’
काठमाडौं । विदेशी विश्वविद्यालयको सम्बन्धन प्राप्त कलेजमा पढेपछि आफ्नो भविष्य सुरक्षित हुने विश्वास गरेका विद्यार्थी अहिले आफ्नै डिग्रीको मान्यतामाथि प्रश्न उठेपछि अन्योलमा परेका छन्। काठमाडौंको कमलादीमा सञ्चालनमा रहेको मोडल इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (एमआईटी) को विगत र वर्तमान सम्बन्धनबारे पूर्वविद्यार्थीले गम्भीर प्रश्न उठाएपछि यस विषयले थप चासो सिर्जना गरेको छ।
एमआईटीको विषयमा जानकारी लिन सनराइज खबरले कलेजमा सम्पर्क गर्दा विद्यार्थीलाई काउन्सिल गर्ने विभागका विश्व सरले आफू नयाँ कर्मचारी भएको बताउँदै कलेजको विगतबारे धेरै जानकारी नभएको प्रतिक्रिया दिनुभएको छ।
‘पहिला यो कलेज नोभा पनि थियो रे, तर अहिले मोडल इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (एमआईटी) भइसकेको छ। हामीलाई केही थाहा छैन। पहिलाको कुरा म पनि नयाँ नै हो,’ विश्व सरले सनराइज खबरलाई बताउनुभयो।
काठमाडौंको कमलादीमा रहेको एमआईटी कलेजमा फोन गरेर विगतको सम्बन्धन, नाम परिवर्तन तथा विश्वविद्यालयसँगको सम्बन्धबारे जानकारी लिन खोज्दा फोन उठाउने व्यक्तिले समेत आफू नयाँ कर्मचारी भएको र धेरै कुरा थाहा नभएको बताउँदै विश्व सरको नम्बर दिनुभएको थियो।
विद्यार्थीको भविष्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको शैक्षिक संस्थाको विगत, सम्बन्धन, विश्वविद्यालय परिवर्तन तथा डिग्रीको मान्यताजस्ता विषयमा जानकारी माग्दा सम्बन्धित कर्मचारीबाटै ‘म नयाँ हुँ, धेरै कुरा थाहा छैन’ भन्ने जवाफ आउनुले भने थप प्रश्न जन्माएको छ।
नेपालमा पछिल्लो समय विभिन्न कलेज तथा क्याम्पसले विदेशी विश्वविद्यालयको नाममा विभिन्न शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने क्रम बढेको छ। विदेशी विश्वविद्यालयको डिग्री प्राप्त हुने भन्दै विद्यार्थी आकर्षित गर्ने यस्ता संस्थामा भर्ना हुनुअघि सम्बन्धित विश्वविद्यालयको वास्तविक अवस्था, एक्रिडिटेसन तथा डिग्रीको मान्यताबारे विद्यार्थी र अभिभावकले पर्याप्त जानकारी लिनुपर्ने देखिन्छ।
यसैबीच, चर्चित व्यक्ति रुद्र पाण्डेले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत सार्वजनिक गर्नुभएको एक विवरणले एमआईटीको विगतसँग जोडिएको विषयलाई थप चर्चामा ल्याएको छ।
सुरक्षाको कारण आफ्नो नाम र परिचय सार्वजनिक नगरिदिन अनुरोध गरेका एक पूर्वविद्यार्थीको अनुभव भन्दै पाण्डेले सार्वजनिक गर्नुभएको विवरणमा तत्कालीन नोभा कलेजमा स्नातक र स्नातकोत्तर तह अध्ययन गरेको उल्लेख छ।
पूर्वविद्यार्थीका अनुसार आफूहरू भर्ना हुँदा कलेज इन्टरनेसनल अमेरिकन युनिभर्सिटी ९आईएयू० सँग सम्बन्धित थियो। तर पढाइ पूरा गरेपछि आफूहरूले डेल्टा युनिभर्सिटीको प्रमाणपत्र पाएको उहाँको दाबी छ।
त्यसपछि मात्र डेल्टा युनिभर्सिटीसँग आवश्यक एक्रिडिटेसन नरहेको र उक्त विश्वविद्यालयको अस्तित्वसमेत अहिले नरहेको जानकारी आफूहरूले पाएको उहाँको भनाइ छ। विद्यार्थीलाई भर्ना हुने समयमा यस्ता विषयबारे जानकारी नदिइएकोसमेत भन्नुभएको छ । पूर्वविद्यार्थीको पीडा यतिमै रोकिएको छैन। उहाँले अमेरिकामा थप स्नातकोत्तर अध्ययनका लागि आवेदन दिँदा डेल्टा युनिभर्सिटीको एक्रिडिटेसन नभएको कारण देखाउँदै आफ्नो डिग्री स्वीकार नगरिएको बताउनुभएको छ।
‘हामीले आफ्नो जीवनका महत्वपूर्ण वर्षहरू खर्च ग¥यौँ। पैसा खर्च ग¥यौँ। मेहनत गरेर पढ्यौँ। भविष्यको सपना देख्यौँ। तर आज आएर आफ्नो डिग्रीको मान्यतामाथि नै प्रश्न उठेको छ,’ उहाँले भन्नुभएको छ।
उहाँका अनुसार अमेरिका मात्र नभई अन्य देशमा अध्ययन तथा बसोबास गरिरहेका आफूजस्तै विद्यार्थीले समेत शैक्षिक प्रमाणपत्रका कारण स्थायी बसोबास अर्थात् पीआर प्रक्रियामा समस्या भोगिरहेका छन्।
‘हामीले ढिलो गरी वास्तविकता थाहा पायौँ। कम्तीमा अबका विद्यार्थीले त्यही पीडा भोग्न नपरोस्,’ उहाँले भन्नुभएको छ।
उहाँले तत्कालीन शिक्षकहरूलाई भेटेर यस विषयमा छलफल गर्ने र आवश्यक परे कानुनी प्रक्रिया अगाडि बढाउनेसमेत बताउनुभएको छ।
अहिले तत्कालीन नोभा कलेज नाम परिवर्तन भएर मोडल इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी ९एमआईटी०का रूपमा सञ्चालनमा रहेको बताइएको छ। तर नाम परिवर्तनसँगै विगतमा अध्ययन गरेका विद्यार्थीका प्रमाणपत्र, सम्बन्धन र डिग्रीको मान्यतासम्बन्धी प्रश्न भने समाप्त भएका छैनन्।
आखिर नोभा कलेज कुन विदेशी विश्वविद्यालयसँग कुन अवधिमा सम्बन्धित थियो रु विद्यार्थी भर्ना हुँदा भनिएको विश्वविद्यालय र अध्ययन पूरा गरेपछि प्रमाणपत्र दिने विश्वविद्यालय किन फरक भयो रु सम्बन्धन परिवर्तन भएको भए विद्यार्थीलाई त्यसबारे कस्तो जानकारी दिइयो रु डेल्टा युनिभर्सिटीको एक्रिडिटेसनको वास्तविक अवस्था के थियो रु र तत्कालीन विद्यार्थीले प्राप्त गरेको डिग्री अहिले कहाँ र कसरी मान्य छ रु
यी प्रश्नको स्पष्ट र आधिकारिक जवाफ सम्बन्धित कलेज तथा जिम्मेवार निकायबाट आउन आवश्यक देखिन्छ।
विद्यार्थीको जीवनका महत्वपूर्ण वर्ष, अभिभावकको लाखौँ रुपैयाँको लगानी र भविष्यसँग जोडिएको विषय भएकाले ‘म नयाँ हुँ, पुरानो कुरा थाहा छैन’ भन्ने जवाफले मात्र उठेका प्रश्नको समाधान हुँदैन। विगतमा अध्ययन गरेका विद्यार्थीले आफ्नो डिग्रीको मान्यताबारे स्पष्टता खोजिरहेका छन् भने अहिले एमआईटीमा अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थी र भर्नाको तयारीमा रहेका विद्यार्थीले पनि आफ्नो भविष्यसँग जोडिएको विषयमा स्पष्ट जानकारी पाउने अधिकार राख्छन्।
त्यसैले एमआईटी व्यवस्थापनले विगतदेखि वर्तमानसम्मको सम्बन्धन, सम्बन्धित विदेशी विश्वविद्यालय, एक्रिडिटेसन र विद्यार्थीलाई प्रदान गरिने डिग्रीको मान्यताबारे स्पष्ट, आधिकारिक र दस्तावेजसहितको जवाफ दिनुपर्ने देखिन्छ। विद्यार्थीको भविष्यसँग जोडिएको विषयमा उठेका प्रश्नलाई बेवास्ता गरेर होइन, तथ्यसहित जवाफ दिएर मात्रै विश्वासको वातावरण निर्माण हुन सक्छ।
तस्बिर : कलेजको वेबसाइटबाट
