तुलसीपुर । मुक्तकम्लरीले मुक्तिको घोषणा गरिए पनि आफूहरू समाजमा स्थापित हुननसकेको गुनासो गरेका छन् । न्यायोचित पुनःस्थापना गर्न सरकारले पर्याप्त ध्यान नदिएका कारण आफूहरू घरेलु हिंसामा पर्न थालेको उनीहरुको गुनासो छ ।
मुक्तकम्लरी सुलोचना चौधरीले सरकार र सरोकार भएकाहरूले न्यायिक पुनःस्थापनाका लागि उचित पहल गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभयो । मुक्त भए पनि हामीलाई शिक्षा र आयआर्जनमा जोड्न उचित पहल भएन, त्यसैमा सानै उमेरमा विवाह गर्नुपरेपछि अहिले दैनिकी चलाउन निकै समस्या भएको छ । धेरै जना घरेलु हिंसा भोग्न बाध्य छन्, उहाँले भन्नुभयो ।
मुक्तकम्लरी विकास मञ्चका केन्द्रीय अध्यक्ष हीरामती चौधरीले कम्लरी राख्नेलाई कारबाही नहुँदा आफूहरूले न्यायको महशुस नगरेको बताउनुभयो । सरकारले मुक्तिको घोषणा त ग¥यो तर हिजोका दिनमा हामीलाई काममा राख्नेहरूलाई कुनै कारबाही गरेन, त्यसकारण न्यायको अनुभूति गर्न सकेका छैनौँ । पठनपाठनका लागि छात्रवृत्ति दिने गरेको छ, त्यो पनि पर्याप्त र समयमा नदिँदा समस्या हुने गरेको धेरै दिदीबहिनीहरुको गुनासो छ, उहाँले सुनाउनुभयो ।
दाङमा तीन हजार छ सय ५८ मुक्तकम्लरी छन् । उनीहरुको हकहितका लागि विभिन्न सङ्घसंस्थाले काम गरिरहेका छन् । विकास मञ्च पनि त्यसैका लागि स्थापित भएको हो । हाल यो संस्थाले घोराही उपमहानगरपालिका–२, ४, ८ र १२ मा कार्यक्रम उनीहरुको आर्थिक तथा सामाजिक विकासका लागि काम गरिरहेको अध्यक्ष चौधरीले जानकारी दिनुभयो ।
आगामी आर्थिक वर्षदेखि तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–१५, १६ र १८ तथा लमही नगरपालिकाका–३, ४ र ८ मा कार्यक्रलम सञ्चालन गर्ने तयारी भएको छ । मुक्तकम्लरीसहित पिछडिएका समुदायको आर्थिक तथा सामाजिक विकासका लागि काम गरिरहेका छौँ । आयआर्जनमा सुधारका लागि विभिन्न प्रकारका आयमूलक तालिम, नीतिनिर्माण तहमा सहयोग, सामग्री सहयोगलगायत भइरहेका छन् । कार्यक्रम सन् २०२८ सम्म चल्नेछ, अध्यक्ष चौधरीले बताउनुभयो ।
-रासस
